Kapalı Devre Sistem Temizliği (Flushing): Yeni ve Mevcut Tesisatlarda Uygulama

Kapalı devre ısıtma ve soğutma tesisatları, devreye alınmadan önce ve kirlendikleri zaman yıkanmalıdır. Yeni tesisatlarda kaynak cürufu, hadde tufalı, yağ, montaj kalıntıları ve kum; mevcut tesisatlarda ise korozyon ürünleri, çamur ve biyofilm bulunur. Bu kirlilik pompaları, kontrol vanalarını ve plakalı eşanjörleri tıkar, ısı transferini düşürür ve korozyon inhibitörlerinin yüzeye ulaşmasını engeller.

Temizlik neden ertelenmemeli?

Kirli bir tesisata doğrudan inhibitör eklemek, korozyonu durdurmaz. Yüzeydeki tufal ve çamur, altında oksijensiz bölgeler oluşturarak yerel korozyonu başlatır; ayrıca inhibitörün önemli bir kısmı kirliliğe bağlanarak tükenir. Bu nedenle doğru sıralama her zaman temizlik → durulama → inhibitör şeklindedir. Tesisatı temizlik sonrası boş bırakmak da hatalıdır: ıslak çelik yüzeyler hava ile temas ettiğinde kısa sürede yüzey pası oluşur.

Ön hazırlık

• Sistem hacminin hesaplanması (kimyasal miktarı buna göre belirlenir),
• Hassas ekipmanların (plakalı eşanjörler, kontrol vanaları, debi ölçerler, kazanlar ve chiller evaporatörleri) by-pass edilmesi veya izole edilmesi,
• Yıkama by-pass'larının, boşaltma ve hava alma noktalarının kontrolü,
• Pislik tutucuların ve süzgeçlerin temizlenmesi,
• Atık suyun nereye ve nasıl boşaltılacağının belirlenmesi.

Örneğin DN50 çelik borunun iç çapı yaklaşık 52,5 mm'dir; 100 metrelik bir hat yaklaşık 0,22 m³ (217 litre) su içerir. Tesisatın farklı çaplardaki hatlarını toplamak için boru hacmi hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. Eşanjör, tank ve kazan gibi ekipman hacimleri ayrıca eklenmelidir.

Uygulama adımları

1. Statik yıkama

Sistem temiz suyla doldurulur ve en alçak noktalardan boşaltılır. Bu adım, gevşek kum, cüruf ve büyük partikülleri uzaklaştırır.

2. Dinamik yıkama

Su, tasarım hızının üzerinde bir hızla, bölüm bölüm dolaştırılarak hatlarda çökelmiş partiküller sürüklenir. Hız; borunun çapına ve kirlilik durumuna göre belirlenir. Uzun ve büyük çaplı hatlarda tesisatın bölgelere ayrılması, yeterli hızın sağlanmasını kolaylaştırır.

3. Kimyasal temizlik

Kirliliğin türüne göre temizlik kimyasalı seçilir:

Kimyasal, üreticinin önerdiği konsantrasyon, sıcaklık ve sürede dolaştırılır. Asidik temizlikte pH ve çözünen demir miktarı izlenir; sistemdeki alüminyum, galvaniz ve bakır alaşımlarla uyumluluk önceden kontrol edilmelidir.

4. Nötralizasyon ve son durulama

Temizlik çözeltisi boşaltılır, sistem bulanıklık, iletkenlik ve pH değerleri doldurma suyuna yakın değerlere dönene kadar durulanır. Asidik temizlik yapıldıysa nötralizasyon ve pasivasyon adımı uygulanır.

5. İnhibitör uygulaması

Son durulamanın hemen ardından, sistem boş bırakılmadan, kapalı devre korozyon inhibitörü uygun dozda eklenir. Glikollü sistemlerde glikolün kendi inhibitör paketi ve hedef oranı dikkate alınır; ayrıntılar için glikol konsantrasyonu kontrolü yazımıza bakabilirsiniz.

Kontrol ve kayıt

Temizlik sonuçları ve kullanılan kimyasallar bir devreye alma raporunda kayıt altına alınmalıdır. Bu kayıt, ilerleyen dönemde yapılacak analizlerin karşılaştırılmasında temel referans olur.

Temizlik sonrası koruma

• Sisteme sürekli su takviyesi yapılıyorsa kaçak aranmalı; her takviye oksijen ve sertlik girişi demektir.
• Yan akım filtreleri veya manyetik filtreler, kalan partikülleri işletme sırasında tutar.
• Basınçlandırma ve genleşme tankı ayarı, sisteme hava girişini önler.
• İnhibitör kalıntısı ve demir değerleri periyodik olarak izlenir.

Filtreler ve kapalı devre ekipmanları için filtreler ve ekipmanlar grubumuzu, temizlik ve inhibitör programı için su şartlandırma kimyasalları çözüm sayfamızı inceleyebilirsiniz.