Kazan Blöfü: Yüzey ve Dip Blöfü Farkı, Blöf Oranı Hesabı

Buhar kazanında su buhara dönüşürken içindeki çözünmüş tuzlar ve askıda katılar kazanda kalır. Bu maddelerin belirli bir seviyenin üzerine çıkmaması için kazandan kontrollü olarak su atılır; buna blöf denir. Yetersiz blöf köpürme, taşınım ve birikintiye; aşırı blöf ise gereksiz su, kimyasal ve enerji kaybına yol açar. Doğru blöf miktarı, besleme suyu ile kazan suyu arasındaki konsantrasyon dengesinden hesaplanır.

Yüzey (sürekli) blöf ve dip blöfü

Dip blöfü iletkenlik kontrolünün yerini tutmaz; yüzey blöfü de dipte biriken çamuru uzaklaştıramaz. İki işlem birbirini tamamlar. Dip blöf vanası kısa süre ve tam açılarak kullanılmalı, uzun süre açık bırakılmamalıdır; uzun açma su seviyesini tehlikeli şekilde düşürebilir.

Blöf oranı nasıl hesaplanır?

Kararlı işletmede kazana besleme suyuyla giren çözünmüş madde, blöfle çıkan çözünmüş maddeye eşittir (buharla taşınan miktar ihmal edilirse). Bu dengeden:

Blöf debisi (B) = Buhar debisi (S) × Cf / (Cb − Cf)

Burada Cf besleme suyunun, Cb ise kazan suyunun hedef iletkenliğidir (veya TDS'idir). Blöfün besleme suyuna oranı ise basitçe Cf / Cb olur.

Örnek hesap

Saatte 5 ton buhar üreten bir kazanda besleme suyu (kondens ve yumuşak su karışımı) iletkenliği 300 µS/cm, kazan suyu hedef iletkenliği 3.000 µS/cm olsun:

• Blöf debisi = 5 × 300 / (3.000 − 300) ≈ 0,56 t/h
• Besleme suyu debisi = 5 + 0,56 ≈ 5,56 t/h
• Blöfün beslemeye oranı = 300 / 3.000 = %10

Besleme suyu iletkenliği 150 µS/cm'ye düşürülebilirse (örneğin kondens geri dönüşünü artırarak veya ters ozmozlu besleme suyuyla) blöf yaklaşık 0,26 t/h'e iner. Kazan suyu hedef değeri, kazan tipine ve basıncına göre EN 12953-10 / EN 12952-12 ve kazan üreticisinin talimatı esas alınarak belirlenmelidir.

Blöf kaybı neden önemlidir?

Blöf suyu kazan sıcaklığındadır. Atılan her ton su; arıtılmış takviye suyu, şartlandırma kimyasalı ve bu suyu ısıtmak için harcanan yakıt demektir. Bu nedenle blöfü azaltmanın en etkili yolu blöf vanasını kısmak değil, besleme suyunun kalitesini iyileştirmektir. Blöf vanasını analiz yapmadan kısmak, kazan suyunun konsantre olmasına ve köpürme ile birikinti riskine yol açar.

Otomatik blöf kontrolü

İletkenlik sondası, kazan suyunun iletkenliğini sürekli ölçer ve ayarlanan değere ulaşıldığında blöf vanasını açar. Manuel sabit ayara göre avantajları şunlardır:

• Kazan yükü değiştiğinde blöf otomatik uyum sağlar,
• Kazan suyu iletkenliği dar bir bantta tutulur,
• Gereksiz blöf ve buna bağlı enerji kaybı azalır,
• Kayıtlar, besleme suyu kalitesindeki değişimleri erken gösterir.

Sondanın düzenli temizlenmesi ve saha ölçümüyle karşılaştırılarak doğrulanması gerekir; kirlenmiş sonda yanlış ölçüm yaparak aşırı veya yetersiz blöfe neden olur.

Blöf ısısının geri kazanımı

Sürekli blöf debisinin yüksek olduğu kazanlarda blöf suyu bir flaş tankına alınabilir. Basınç düştüğünde suyun bir kısmı alçak basınçlı buhara dönüşür ve bu buhar degazörde veya besleme tankında kullanılabilir. Kalan sıcak su ise bir eşanjörden geçirilerek takviye suyunu ön ısıtmada kullanılabilir. Geri kazanımın ekonomikliği, blöf miktarı ve çalışma saatine göre değerlendirilmelidir.

Sonuç

Blöf; kazan suyunun kimyasını kontrol etmenin temel aracıdır ve iletkenlik ölçümüne dayanarak ayarlanmalıdır. Kazan suyu takibi için pH ve iletkenlik kontrolü yazımıza, kondens geri dönüşünü korumak için kondens hattında korozyon rehberimize bakabilirsiniz. Kazan programınızın değerlendirilmesi için teknik analiz ve raporlama hizmetimizi ve kazan kimyasalları grubumuzu inceleyebilirsiniz.