Kartuş ve Torba Filtre Seçimi: Mikron Değeri, Tip ve Boyutlandırma

Endüstriyel su arıtmada kartuş ve torba filtrelerin farkları, nominal ve mutlak filtrasyon değeri, filtre tipleri, debiye göre boyutlandırma, değişim kriteri ve sık yapılan hatalar.

Kartuş ve Torba Filtre Seçimi: Mikron Değeri, Tip ve Boyutlandırma

Kartuş ve torba filtreler, suyu belirli bir boyutun üzerindeki partiküllerden arındırmak için kullanılan mekanik filtrelerdir. RO ve UV sistemlerinden önce güvenlik filtresi, proses suyunda partikül kontrolü veya kimyasal dozaj hatlarında koruma amacıyla yaygın olarak kullanılırlar. Doğru filtre; partikül boyutu, debi, kirlilik yükü ve kimyasal uyumluluk birlikte değerlendirilerek seçilir.

Nominal ve mutlak filtrasyon değeri

Filtrelerin üzerindeki "5 mikron" gibi değerler her zaman aynı anlamı taşımaz:

  • Nominal değer: Filtrenin belirtilen boyuttaki partiküllerin belirli bir yüzdesini tuttuğunu ifade eder. Yüzde ve test yöntemi üreticiye göre değişir; bu nedenle farklı markaların nominal değerleri doğrudan karşılaştırılamayabilir.
  • Mutlak değer: Belirtilen boyuttaki partiküllerin çok yüksek bir oranda tutulduğunu ifade eder ve genellikle beta oranı (β) ile tanımlanır. Örneğin β = 1.000, filtreye giren her 1.000 partikülden yalnız birinin geçtiğini, yani %99,9 verimi gösterir.

Kritik uygulamalarda (ilaç, gıda, membran koruma) filtrenin hangi yöntemle derecelendirildiği tedarikçiden istenmelidir.

Filtre tipleri

TipYapıÖzellik
Eriyik üflemeli (melt-blown) PPDıştan içe giderek incelen polipropilen liflerDerinlemesine filtrasyon, ekonomik, yaygın
Sargılı (string wound)Merkez boru üzerine sarılmış iplikYüksek kir tutma kapasitesi, kaba-orta filtrasyon
Pileli (plise)Katlanmış filtre ortamıGeniş yüzey alanı, düşük basınç kaybı, mutlak değerli seçenekler
Torba filtreKeçe veya monofilament torbaYüksek debi ve yüksek katı yükü, kolay değişim

Kartuş mu, torba mı?

Torba filtreler, yüksek debi ve yüksek katı yükü olan uygulamalarda (örneğin ham su, soğutma suyu yan akımı, proses suyu) ön filtre olarak avantajlıdır. Kartuş filtreler ise daha ince filtrasyon ve hassas ekipman koruması için tercih edilir. Kirli sularda torba filtrenin kartuş filtreden önce kullanılması, kartuş değişim sıklığını ve maliyetini azaltır.

Boyutlandırma

Kartuş filtreler genellikle 10 inç (yaklaşık 250 mm) uzunluk eşdeğeri başına izin verilen debiyle boyutlandırılır. Gereken eleman sayısı şöyle hesaplanır:

Eleman sayısı (10" eşdeğeri) = Toplam debi / 10" başına izin verilen debi

Örneğin 10 m³/h debide, üreticinin seçilen filtre için 10" başına 0,5 m³/h önerdiği durumda 20 adet 10" eşdeğeri gerekir; bu, örneğin 5 adet 40" elemanlı bir filtre gövdesiyle karşılanabilir. 10" başına izin verilen debi; filtre tipine, mikron değerine ve sıvının viskozitesine göre değişir ve üreticinin teknik föyünden alınmalıdır. Aşırı yüklenmiş filtrede partiküller ortamdan itilerek geçebilir ve filtre ömrü kısalır.

Değişim kriteri

  • Giriş–çıkış basınç farkı üreticinin önerdiği değere ulaştığında,
  • Çıkış suyu kalitesi (bulanıklık, SDI) bozulduğunda,
  • Basınç farkı düşük kalsa bile hijyen nedeniyle belirlenen azami süre dolduğunda.

Basınç farkı sınırını aşan filtreler deforme olabilir veya by-pass oluşabilir. Değiştirilen filtrenin rengi ve dokusu, öncesindeki arıtma kademeleri hakkında bilgi verir.

Sık yapılan hatalar

  • Filtre gövdesinin conta yuvası ile filtrenin uyumsuz olması — suyun filtreyi by-pass etmesine yol açar,
  • Filtrenin, öncesindeki filtrasyon kademesinin yerine kullanılması,
  • Gereğinden ince mikron seçilmesi ve çok sık değişim,
  • Kimyasal hatlarda filtre ve conta malzemesinin uyumluluğunun kontrol edilmemesi,
  • Değişim sırasında gövdenin temizlenmemesi.

RO öncesindeki yeri için RO ön arıtma tasarımı, filtrasyon performansının ölçülmesi için SDI testi yazılarımıza bakabilirsiniz. Filtre ve gövdeler için mekanik filtreler grubumuzu, sistemler için filtrasyon sistemleri grubumuzu inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Nominal 5 mikron ile mutlak 5 mikron aynı mıdır?

Hayır. Nominal değer, belirtilen boyuttaki partiküllerin belirli bir yüzdesinin tutulduğunu gösterir ve üreticiye göre değişir. Mutlak değer ise çok yüksek tutma oranını ifade eder ve genellikle beta oranıyla tanımlanır.

Kartuş filtre ne zaman değiştirilir?

Basınç farkı üreticinin önerdiği değere ulaştığında, çıkış kalitesi bozulduğunda veya hijyen nedeniyle belirlenen azami süre dolduğunda değiştirilir.

Torba filtre hangi durumlarda tercih edilir?

Yüksek debi ve yüksek katı yükü olan uygulamalarda ön filtre olarak tercih edilir. Kartuş filtrenin önünde kullanıldığında kartuş ömrünü uzatır.

Kaynaklar

  • ISO 16889: Hydraulic fluid power — Filters — Multi-pass method for evaluating filtration performance (beta oranı kavramı)
  • ASTM D4189: Standard Test Method for Silt Density Index (SDI) of Water
  • Filtre üreticilerinin teknik föyleri
# filtre seçimi# kartuş filtre# mekanik filtrasyon# mikron# torba filtre

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Tesisinize özel uygulama için su analizi ve teknik değerlendirme gereklidir.

Mesaj Gönderin

Talebinizi iletin, en kısa sürede size dönüş yapalım.